Dört yılda bir yenilenen ve 2010 yılbaşından itibaren geçerli olacak Emlak Vergisi’ne konu rayiç bedeller belli oldu. Cadde ve sokaklara göre belirlenen rayiçlerde ÅŸehirler arasında büyük uçurum göze çarpıyor. Bazı ÅŸehir ve ilçelerdeki rayiç bedel Ä°stanbul BoÄŸazı’ndaki yalılara biçilenden yüksek. Rayici en yüksek sokak, Ä°stanbul BeyoÄŸlu’ndaki Anıt Caddesi.
Emlak Vergisi'nde 2010 yılında geçerli olacak birim deÄŸerler tespit edildi. Ä°stanbul ve Ä°zmir'in de aralarında bulunduÄŸu çeÅŸitli illerde 2006 deÄŸerlerinin bazıları 4'e katlandı. Elazığ Keban'ın Baraj Mahallesi'nde 10.000 lira olan metrekare birim deÄŸerin, Ä°stanbul'da BoÄŸaz'a nazır yalılarda 1.600 lirada kalması dikkat çekti. Emlak Vergisi'nde birim deÄŸerler 4 yılda bir belirleniyor. Bu yılki deÄŸer tespit komisyonlarına belediye baÅŸkanları ve tapu sicil memurlarının yanı sıra çok sayıda yetkili katıldı. Birim deÄŸerler, sokak sokak belirlendi.
Emlak Vergisi'nde 2010 yılı başından itibaren geçerli olacak metrekare birim deÄŸerler belirlendi. Ä°stanbul ve Ä°zmir'in de aralarında bulunduÄŸu çeÅŸitli illerde 2006 deÄŸerlerinin bazıları 3'e, 4'e katlandı. Elazığ-Keban'da Baraj Mahallesi'nde 10.000 lira olan metrekare birim deÄŸerin, Ä°stanbul'da BoÄŸaz'a nazır yalılarda 1.600 lirada kalması dikkat çekti.
Emlak Vergisi'nde 4 yılda bir yenilenen birim deÄŸerler, bu yıl yeniden tespit edildi. Belediye baÅŸkanı veya vekili, belediyeden yetkili bir memur, tapu sicil müdürü veya vekili, ticaret odasından 1 üye, Maliye Bakanlığı'ndan 2 temsilci ile köy veya mahalle muhtarından oluÅŸan deÄŸer tespit komisyonları, yeni birim deÄŸerleri, sokak sokak, tek tek belirledi.
Emlak Vergisi'nde yeni birim deÄŸerler, 1 Ocak 2010'dan itibaren geçerli olacak ve yeni yılın emlak vergileri bu deÄŸerler üzerinden ödenecek. Gayrimenkul alım satımları sırasında tapu harcına esas deÄŸer de Emlak Vergisi deÄŸerinin altında olamayacak. 2005 yılında belirlenen, ancak uygulamaya girdiÄŸi 2006 yılında büyük tartışmalara sebep olan eski birim deÄŸerlerden sonra, 2010'un deÄŸerleri de tartışılacak özellikler taşıyor.
Emlak Vergisi'nde en son deÄŸer belirleme iÅŸlemi 2005 yılında yapıldı. Yeni deÄŸerlerin ilk uygulama yılı olan 2006'da bu rakamlar tartışma konusu olunca, mevcut deÄŸerlerin düzeltilmesi için yeni bir yasa çıkarıldı. Ancak deÄŸerlerde çok fazla deÄŸiÅŸiklik olmadı, hatta bazı illerde eski rakamlar daha da artırıldı. 2006 yılında yeni deÄŸerler üzerinden vergi ödendi. 2007, 2008 ve 2009 yıllarında ise söz konusu deÄŸerler, kanun gereÄŸince yeniden deÄŸerleme oranının yarısı kadar artış gördü. Bu süreçte yeniden deÄŸerleme oranındaki artış yüzde 29,4, Emlak Vergisi deÄŸerlerindeki artış da yüzde 14,2 oldu.
Ancak belediyeler, bu yıl yapılan son tespitler sırasında 2006 başındaki deÄŸerleri, bazılarında 3'e, 4'e katladı. Artış oranları, Ä°stanbul ve Ä°zmir gibi illerde yüzde 200'leri buldu. Ankara'da bazı ilçelerde deÄŸer artışı yüzde 20 seviyesinde tutuldu, bazı ilçelerde ise bu rakam yüzde 100'e yaklaÅŸtı. DiÄŸer birçok ilde enflasyonun çok üzerinde deÄŸer tespitleri yapıldı.
Türkiye'nin en deÄŸerli yeri, Ä°stanbul'un BeyoÄŸlu ilçesindeki Anıt Caddesi oldu. Bu caddede metrekare birim deÄŸeri 25 bin 500 lira olarak saptandı. Yine BeyoÄŸlu'nda Ä°stiklal Caddesi'nin metrekare birim deÄŸeri 20 bin liraya, Takı Zafer Caddesi'nin 24 bin liraya, Kadıköy'de BaÄŸdat Caddesi'nin de 5 bin liraya yükseltildi. 2005 yılındaki tespitlerde, Ä°stiklal Caddesi'nin metrekare birim deÄŸeri, kayıtlara 7.500 lira, Takı Zafer Caddesi'nin 8.000 lira, BaÄŸdat Caddesi'nin ise 2.194 lira olarak geçmiÅŸti. Toplu Konut Ä°daresi'nin (TOKÄ°) hasılat paylaşımı yoluyla inÅŸa ettirdiÄŸi Uphill Court, My World, Meridian gibi projelerle ünlenen Batı AtaÅŸehir'de de birim deÄŸerler 2'ye katlandı ve 1.800 lira oldu. BahçeÅŸehir 1. kısımda da bu rakam 2.000 lira olarak belirlendi.
Ankara'nın Kızılay ve diÄŸer merkezi yerlerindeki deÄŸer artışı yüzde 20'de tutuldu. DeÄŸer tespitleri sonucunda metrekare birim deÄŸeri 5.000 liradan 6.000 liraya yükselen Zafer Meydanı, BaÅŸkent'in en pahalı yeri özelliÄŸini korudu. Zafer Meydanı'nı, birim deÄŸerleri 4.000 liradan 4 bin 800 liraya yükselen Atatürk Bulvarı ile Ziya Gökalp Caddesi izledi.
Tespitler sonrasında 9. CumhurbaÅŸkanı Süleyman Demirel'in oturduÄŸu Güniz Sokak'ın deÄŸeri 480 liraya, eski baÅŸbakanlardan Bülent Ecevit'in sokağının deÄŸeri de 360 lira oldu. Ankara'da Ahmet Taner Kışlalı Caddesi'nin metrekare birim deÄŸeri 200 liradan 300 liraya, Angora Caddesi'nin 250 liradan 350 liraya, Demetevler Ä°vedik Caddesi'nin de 310 liradan 500 liraya yükseltildi. DeÄŸerlerdeki çarpıklıklar devam ediyor. Son tespitlerde Elazığ-Keban'daki Baraj Mahallesi'nin metrekare birim deÄŸeri 10 bin lira olarak belirlenirken, Ä°stanbul'da BoÄŸaz'a nazır yalıların sıralandığı Yeniköy Mahallesi Yalı Sokağı'na 1.600 lira deÄŸer biçildi. Ä°stanbul'da 1 villanın 1,5-2 milyon liraya satıldığı Zekeriyaköy'de de metrekare birim deÄŸeri 1, 2, 3, 4 ve 5. caddelerde 430 lira olarak tespit edildi. Ev için milyon dolarların telaffuz edildiÄŸi Acarkent ve Beykoz Konakları'nda birim deÄŸer 180 lirada tutuldu.
Birim deÄŸerlerin tespitinde, coÄŸrafî durum, sosyoekonomik düzey ve geliÅŸmiÅŸlik gibi ölçütler göz ardı edildi. Bu nedenle de iller arasında büyük dengesizlikler meydana geldi. En yüksek birim deÄŸer, Ä°stanbul'da 25.500 lira, Bursa'da 10.000 lira, Ankara ve Antalya'da 6.000 lira ve Ä°zmir'de 4.076 lira düzeyinde bulunurken, bu rakam NiÄŸde'de 856 lira, Hakkari'de 830 lira, Tunceli'de 108 lira, Bitlis'te 90 lira, Giresun'da 1.400 lira, Amasya'da 450 lira, Kars'ta 170 lira, IÄŸdır'da 25 lira, Zonguldak'ta 3.000 lira, Van'da 1.250 lira, Bolu'da 301 lira, Kütahya'da 1.500 lira, Malatya'da 1.900 lira, Erzurum'da 420 lira oldu.
Emlak Vergisi nasıl hesaplanır?
Arsanın metrekare bedeli hesaplanır. Kaç metrekare ise onunla çarpılır. Metrekare inÅŸaat maliyet bedeli ile inÅŸaatın metrekare alanı hesaplanır ve çarpılır. Çıkan sonuçlar toplanır. Bunun ev ise binde 1'i, iÅŸyeri ise binde 2'si Emlak Vergisi olarak ödenir.
Örnek 2009
Metrekare fiyatı 1000 lira. Arsa da 100 metrekare = 100 bin lira.
Metrekare inşaat maliyeti bin lira. İnşaatın metrekare alanı 500 metrekare = 500 bin lira.
500 bin + 100 bin lira = 600 bin lira. Ev ise bunun 600, iÅŸyeri ise 1200 lirası Emlak Vergisi olarak ödenir.
Örnek 2010
Yeni deÄŸerlemeye göre bina deÄŸeri 1 Ocak'ta ortalama yüzde 20 daha deÄŸerli olacak.
Arsanın metrekare fiyatı ise mesela İstanbul'da ortalama 3'e katlandı.
Buna göre; metrekare fiyatı 1.200 lira. Arsada 100 metrekare = 120 bin lira.
Metrekare inÅŸaat maliyeti üç lira. Ä°nÅŸaatın metrekare alanı 500 metrekare = 1500 bin lira.
1 milyon 500 bin + 120 bin lira = 1 milyon 620 bin lira.
Ev ise bunun 1.620 lirası, iÅŸyeri ise 3.240 lirası Emlak Vergisi olarak ödenir.
Piyasa fiyatında 'yakınlık' önemli
Özel sektör, emlakçılar raici ÅŸöyle belirliyor: Semtin ÅŸehrin içindeki konumu, merkezlere yakınlığı, uzaklığı, semtin genel havasını veren doÄŸal veya mimari güzellikler (boÄŸaz, göl, deniz, eski eserler, orman vb.) Semtteki kaliteli alışveriÅŸ merkezleri, butikler, dükkanlar… Semtteki veya kısa ulaşım mesafesindeki okullar, üniversiteler… Ä°ÅŸ merkezlerine yakınlık (çok yakın olursa konutlar için bu ters de çalışabilir). Rekreasyon alanlarının (yüzme havuzu, spor tesisleri, vb.) ve park, bahçelerin kalitesi; EÄŸlence merkezleri, sinema, tiyatrolara yakınlığı, sosyal hayatın canlılığı (restoranlar); semtte oturanların ekonomik ve sosyal düzeyi.